Piše: Jasmina Krcić

Ravnoteža između poslovnog i privatnog života postala je jedan od ključnih pokazatelja kvaliteta života i zadovoljstva zaposlenih. U svijetu u kojem su granice između posla i slobodnog vremena sve manje vidljive, pronalaženje balansa između profesionalnih obaveza i privatnog života predstavlja važan izazov, ali i preduslov za dugoročno zdravlje, produktivnost i opšte blagostanje.

Kompanije i države koje podstiču zdrav odnos prema radu kroz adekvatno radno vrijeme, plaćene odmore, roditeljska odsustva i brigu o mentalnom zdravlju stvaraju okruženje u kojem ljudi mogu da ostvare profesionalni uspeh, a istovremeno neguju porodične odnose, lična interesovanja i kvalitetan odmor.
Zbog toga se poslednjih godina sve više pažnje posvećuje mjerenju ravnoteže između poslovnog i privatnog života, a pojedine zemlje izdvajaju se kao primjeri dobre prakse zahvaljujući uslovima koje pružaju svojim građanima i zaposlenima.

1. Novi Zeland je tri godine zaredom zauzeo prvo mjesto na Globalnom indeksu ravnoteže između poslovnog i privatnog života (Global Life-Work Balance Index) kompanije Remote, sa ocjenom 86,59. Visoko je rangiran zahvaljujući velikodušnim pravima na odsustvo, visokim zaradama, kvalitetnom zdravstvenom sistemu i visokom nivou bezbjednosti. Zaposleni imaju pravo na 32 dana plaćenog odsustva godišnje, kao i na 26 nedelja plaćenog porodiljskog odsustva. Zemlja se takođe dosljedno svrstava među najsrećnije i najbezbjednije države na svijetu, čime potvrđuje svoj status globalnog uzora kada je riječ o ravnoteži između poslovnog i privatnog života.

2. Norveška ima najizdašniju politiku roditeljskog odsustva među svih 60 analiziranih zemalja. Roditeljima je na raspolaganju 49 nedelja u potpunosti plaćenog odsustva, a društvena kultura podstiče i očeve da aktivno koriste ovo pravo i provode vrijeme sa porodicom. Prosječna radna nedelja traje svega 32,6 sata, dok samo jedan posto zaposlenih radi duže od 50 sati nedeljno. Zahvaljujući ovakvom pristupu, Norveška se godinama svrstava među svjetske lidere kada je riječ o ravnoteži između poslovnog i privatnog života, prema ocjenama OECD-a, dok se istovremeno više puta našla na vrhu Indeksa ljudskog razvoja Ujedinjenih nacija.

3. Danska je u istraživanju sprovedenom 2024. godine proglašena zemljom čiji stanovnici najmanje pate od nedostatka sna, što se u velikoj mjeri pripisuje radnoj kulturi u kojoj je prekovremeni rad rijetkost. Zaposleni imaju pravo na 36 dana plaćenog odsustva godišnje, a u proseku raspolažu sa čak 15,7 sati slobodnog vremena dnevno, što je znatno iznad svetskog prosjeka.
Pored toga, Danska se redovno nalazi među najsrećnijim zemljama na svijetu i važi za jednu od najboljih destinacija za rad na daljinu, zahvaljujući visokom kvalitetu života, fleksibilnim uslovima rada i dobro razvijenoj digitalnoj infrastrukturi.

4. Finska se već godinama nalazi na samom vrhu liste najsrećnijih zemalja na svijetu, a jedan od ključnih razloga za to jeste visok kvalitet radnih i životnih uslova. Radna politika u Finskoj podstiče ravnotežu između posla i privatnog života, uz posebnu pažnju posvećenu porodičnim pravima i dobrobiti zaposlenih.
Majkama je obezbijeđeno produženo porodiljsko odsustvo, dok zaposleni u proseku imaju oko 30 dodatnih dana plaćenog odmora godišnje. Radno vrijeme je organizovano tako da omogućava više od pet sati stvarnog slobodnog vremena dnevno, što doprinosi visokom nivou zadovoljstva i mentalnog zdravlja stanovništva.
Zahvaljujući ovakvom pristupu, Finska se ne samo redovno proglašava najsrećnijom zemljom na svijetu, već je i 2025. godine zauzela prvo mesto na Indeksu ravnoteže između poslovnog i privatnog života, potvrđujući svoju dugoročnu posvećenost održivom i zdravom načinu života.

5. Španija se ubraja među zemlje sa najboljim pokazateljima ravnoteže između poslovnog i privatnog života na globalnom nivou. Zaposleni u prosjeku ostvaruju oko 36 dana plaćenog odsustva godišnje, a radna nedelja je među najkraćima u okviru velikih svjetskih ekonomija.
Samo oko jedan posto radnika radi više od 50 sati nedeljno, dok je prosječno vreme posvećeno ličnoj nezi i slobodnim aktivnostima iznad prosjeka OECD zemalja. Španija takođe nudi jednu od najdužih politika plaćenog porodiljskog odsustva uz punu platu, što dodatno doprinosi kvalitetu života zaposlenih i njihovih porodica.

6. Holandija se dosljedno nalazi pri vrhu globalnih lista kada je u pitanju ravnoteža između poslovnog i privatnog života, sa prosječnom radnom nedeljom od svega oko 32 sata. Zemlja se takođe ubraja među najinkluzivnija radna okruženja u svijetu i postiže visoke rezultate na indeksima jednakosti.
Veliki dio stanovništva svakodnevno koristi bicikl kao prevozno sredstvo do posla, što odražava širu društvenu orijentaciju ka zdravlju, efikasnom korišćenju vremena i visokom kvalitetu života, koji su duboko ugrađeni u način života u Holandiji.

7. Austrija svojim zaposlenima pruža najveći broj plaćenih slobodnih dana na svijetu. Kombinacijom zakonom zagarantovanih 25 dana godišnjeg odmora i 13 državnih praznika, zaposleni imaju ukupno 38 plaćenih neradnih dana godišnje.
Ovakav sistem svrstava Austriju na sam vrh svjetske liste kada je riječ o vremenu koje zaposleni mogu da provedu van radnih obaveza, dok se i većina ostalih zemalja sa najboljim rezultatima u ovoj kategoriji nalazi u Evropi. Pored toga, Austrija se redovno ubraja među najbezbejdnije zemlje za život i rad, što dodatno doprinosi visokom kvalitetu života njenih građana.

8. Luksemburg ima jednu od najviših minimalnih plata na svijetu, koja iznosi oko 2.770,00 eura mjesečno, uz 37 plaćenih dana odmora godišnje. Zaposleni su zakonski zaštićeni tako da radna nedelja, uključujući prekovremeni rad, ne smije da prelazi 48 sati.
Kombinacija visokih primanja, snažne radne zaštite i velikodušnog sistema godišnjih odmora čini Luksemburg jednim od najfinansijski povoljnijih okruženja za rad, uz visok standard života i stabilne uslove zapošljavanja.